VU - FITNESS - THE EARLIER THE BETTER

"Chồng em thấy em ngồi khóc tutu lại bảo “Ơ học khó đến thế à?” Thật chẳng biết trả lời sao vì “Thầy dạy thấm quá em khóc!” Em lặng người đi vì những gì thầy giảng, đó không phải buổi học tiếng Anh bình thường, đó là buổi chia sẻ thật sự chân thành, thật sự gần gũi và quá cần thiết đối với cuộc sống của em và gia đình.
&
"Em mới thấy rằng muốn chăm sóc và yêu thương người thân của mình cũng cần có kiến thức."

Trên đây là trích dẫn những chia sẻ chân thành của học viên về FITNESS, một trong những chủ đề ý nghĩa nhất mà tôi đã từng dạy theo lối tiếp cận content-based trong TẠP: phát triển khả năng tiếng thông qua phát triển tri thức.

Ngoài hai phản hồi chi tiết dưới đây, tôi bổ sung thêm một vài câu chuyện của người trong nhà để nhấn mạnh thông điệp: đừng nghĩ rằng khi về già mới cần phải lo giữ gìn sức khỏe. Tất cả những gì bạn làm hôm nay đều có thể tác động tới nửa sau của cuộc đời bạn.

Phản hồi 1
Em vừa mới kết thúc khoá TẠP 2 tuần. Lúc đầu em nghĩ học xong TẠP em phải đăng kí ngay NGỌNG, nhưng lúc học xong buổi cuối cùng đấy, em đã không làm ngay. Chồng em thấy em ngồi khóc tutu lại bảo “Ơ học khó đến thế à?” Thật chẳng biết trả lời sao vì “Thầy dạy thấm quá em khóc!”.

Em lặng người đi vì những gì thầy giảng, đó không phải buổi học tiếng Anh bình thường, đó là buổi chia sẻ thật sự chân thành, thật sự gần gũi và quá cần thiết đối với cuộc sống của em và gia đình. Có tiếng Anh thật sự rất tốt, không chỉ giúp cho công việc mà còn giúp tiếp cận được nhiều kiến thức áp dụng cho cuộc sống của chính mình.

Câu chuyện về sự hối tiếc của một cô gái trong đoạn phỏng vấn và câu chuyện của thầy đã khiến em suy nghĩ mãi. Em thực sự biết ơn thầy rất nhiều.

Em đã bắt đầu thay đổi thói quen ăn uống của gia đình mình trong suốt 2 tuần qua. Thật sự thay đổi thầy ơi, feedback từ cả nhà là giờ ăn xong thấy nhẹ bụng lắm, không bị no quá hoặc nhanh đói, sinh lí hàng ngày cũng có sự điều độ tốt hơn. Hiện nhà em có khoảng 2 chục lọ đựng các loại hạt :)) lúc mua xong em cứ nghĩ vui là kể ra thầy mà bán hạt thì bán chạy phải bít 🤣🤣🤣

Phản hồi 2

Em đã kết thúc khóa TẠP được hơn nửa tháng rồi và những gì đọng lại trong em nhiều nhất chính là các buổi về FITNESS ạ.

Thực sự em đã từng có suy nghĩ mình chỉ sống đến năm 40 tuổi thôi, vì em thấy những người lớn tuổi sống quanh em chẳng mấy ai thực sự có cuộc sống mà em ngưỡng mộ. Nghe bị dở hơi thầy nhỉ =))

Họ có thể có tiền bạc, địa vị nhưng những năm tháng tuổi già cũng chỉ quanh quẩn ở nhà, trông cháu, vui mừng vì thoát khỏi công việc họ đã làm suốt mấy chục năm, thỉnh thoảng thì đi du lịch. Được vài năm thì họ đau đủ thứ bệnh: tim, tiểu đường, Alzheimer.... Đa số họ vẫn còn thèm ăn những thứ đặc sản nhiều đạm, con cái vẫn tranh thủ tẩm bổ cho bố mẹ, sợ đến khi già yếu quá rồi muốn ăn cũng không ăn được.

Trước khi gặp thầy, em vẫn cho rằng suy nghĩ đó là bình thường, thậm chí coi đó là hành động hiếu thảo. Nhưng khi được thầy khai sáng và kết hợp tìm hiểu thêm thông tin, em mới thấy rằng muốn chăm sóc và yêu thương người thân của mình cũng cần có kiến thức. Bệnh từ miệng mà vào, ăn uống chỉ vì sự ngon, đắt và bổ (?) thì có uống bao nhiêu thuốc, trải qua nhiều cuộc phẫu thuật cũng không thật sự cải thiện, vì cái gốc là thói quen ăn uống không lành mạnh đã ăn sâu khi còn trẻ rồi. Sống lâu nhưng nằm liệt giường, không còn niềm vui, chỉ còn những cơn đau nhức là cuộc sống mà không ai muốn trải qua.

Từ những bài giảng của thầy, em như được kích thích sự tò mò, tìm hiểu thêm về cơ chế hoạt động của hệ tiêu hóa, não bộ, về cách thức ăn ảnh hưởng tới thể chất và cả tinh thần của mình. Ngoài ra còn cả những thông tin về thực phẩm siêu chế biến (UPFs), về mặt tối của những ngành kinh doanh dựa trên sức khỏe con người mới thấy mình quá thiếu hiểu biết. Em tự hỏi tại sao nhiều thông tin có ích đến thế mà trước giờ em không chịu tìm hiểu, cho tới khi gặp thầy :v.

Một điều may mắn cho em là mẹ em là người ăn uống khá khoa học. Mẹ là người trước đây ép em uống bột nghệ, hạt chia, lúa mạch, rau, củ, các loại hạt, khoai... Thậm chí mẹ em còn tự trồng rau, đậu, nghệ... để đảm bảo chất lượng. Mỗi tội em lúc đó không hiểu biết và còn thèm thịt lắm nên những thứ đó em chỉ ăn trước mặt mẹ em, còn lúc em về Sài Gòn thì em lười ăn lắm :v.

Mãi tới năm nay, cơ thể lại đòi ăn chất xơ nhiều hơn thì em mới có cảm giác chán ăn thịt. Lại thêm học thầy nữa nên em khá dễ dàng điều chỉnh chế độ ăn thiên về plant-based. Em cũng không thích ăn junk-food, uống fizzy drink hay ăn la cà hàng quán nên mọi thứ tới với em rất tự nhiên.

Khi có kiến thức cộng thêm chế độ ăn lành mạnh thì con người em dễ chịu, thoải mái, lạc quan hơn và quan trọng biết thế nào là đủ. Em thấy mình may mắn vì sớm biết tới những kiến thức này, vì như mẹ em khi đã 50t mới thật sự ăn uống khoa học thì cũng đã khá muộn. Trước đây mẹ em cũng ăn cay nhiều, thích ăn cơm với cá kho mặn, các loại mắm.... Hậu quả là bộ máy tiêu hóa của mẹ em hiện tại hoạt động khá kém, có lẽ đó là động lực để mẹ em thay đổi chế độ ăn như bây giờ. Và khi bị hành hạ bởi những cơn đau nhức khắp cơ thể thì mẹ em cũng khó mà có tinh thần vui vẻ được thầy ạ.

Em có thể không biết được rằng em có thành công hay không, có cuộc hôn nhân hạnh phúc hay con cái ngoan ngoãn, hiếu thảo hay không. Nhưng em biết chắc chắn một điều là ngày nào đó em sẽ già đi (và thực sự là em đang già đi mỗi ngày=)), thì việc chuẩn bị để đón tuổi già từ bây giờ là không bao giờ là sớm. Đó không phải là kết quả của 1,2 năm mà là tích lũy cả vài chục năm.

Em có mong muốn rằng mỗi ngày em đều sống khỏe, có ý nghĩa, vì đâu ai biết mình có thể sống đến lúc nào. Từ những việc nhỏ (mà không nhỏ) như ăn uống em đều chú tâm hơn và cảm thấy khoan khoái ngay từ khi chuẩn bị nguyên liệu, vì em biết mình đang làm điều có ích cho cuộc đời mình. Em ước rằng đến khi em 50, 60 tuổi hay là hơn nữa thì vẫn có thể đọc sách, nói tiếng Anh, nấu ăn, trò chuyện, kết bạn, làm những việc mà mình yêu thích một cách đầy năng lượng.

Em thấy mình may mắn vì gặp được thầy, thầy tuy không còn trẻ nhưng sự nhanh nhẹn, năng động và tích cực hơn gấp mấy lần những người trẻ tuổi. Thầy đã giúp em thay đổi suy nghĩ trong nhiều thứ, từ việc học tiếng Anh, hệ thống hóa các kiến thức chuyên ngành khó nhằn về sức khỏe, dinh dưỡng, làm việc tận tâm cho đam mê của mình cho đến điều quan trọng nhất là truyền cảm hứng cho em. Em không dám nói rằng em muốn sống cuộc sống như thầy, và có lẽ là không ai có thể copy cuộc đời của người khác, nhưng em thật sự coi những gì thầy làm là kim chỉ nam giúp em đi đúng hướng hơn.

Em tin rằng thầy sẽ tiếp tục công việc giảng dạy (dù thầy đã semi-retired) vì duy trì công việc đam mê là một trong những yếu tố trụ cột của longevity =))). Đó là một điều may mắn với những ai là học trò của thầy, đến với thầy không chỉ để học kiến thức mà còn được truyền năng lượng yêu đời.

Câu chuyện của riêng tôi
Một chi tiết trong tâm sự nói trên khiến tôi chú ý là việc mẹ của bạn do trước đây mắc một số vấn đề về sức khỏe mà sau đó đã có ý thức tìm hiểu và ăn uống lành mạnh hơn. Việc này càng giúp bạn dễ chia sẻ kiến thức học được để phụ huynh thay đổi theo hướng tính cực hơn nữa. Từ kinh nghiệm của bản thân và nhìn ra xung quanh, tôi cũng hiểu không dễ gì mà thay đổi thói quen ăn uống bao năm nay của các cụ ở nhà.

Nhưng cũng chính từ thực tế nhà tôi và họ hàng gần thì tôi thấy có một hiện tượng tưởng như nghịch lý: những người thời trẻ cơ địa tốt, không bệnh tật nặng bao giờ, cho nên ăn uống ngủ nghỉ tùy hứng, cũng ko có như cầu rèn luyện thân thể thì khi có tuổi (sau khi về hưu) bắt đầu tăng cân rồi phát sinh đủ loại bệnh trong một thời gian khá ngắn (so với đời người). Phần nói về low-grade chronic inflammation của FITNESS đã thảo luận quá trình này thực ra bắt đầu và âm thầm tích tụ bao nhiêu năm thế nào.

Trong khi số ít người thời trẻ đã mang bệnh, dẫn tới phải kiêng khem, kiểm soát chế độ ăn uống và tập luyện thì đến giờ lại khác hẳn. Trong số 14 cô chú bác bên nội, tuổi chỉ cách nhau 1-2 (do thời trước đẻ rất dày), những người thời trẻ chả bao giờ phải nằm viện, xông pha khắp nơi thì giờ đã đi hết cả (trừ cô út).

Trong khi một bà bác thời trẻ đã hen suyễn, rồi đau dạ dày, chuyển sang ăn gạo lứt và chế độ thiên về plant-based từ lâu, rồi lại tập khí công và dưỡng sinh thì bây giờ ở tuổi sắp đến 100 (bác sinh năm 1928) mà đi lại chưa cần gậy chống hay người dìu, đầu óc minh mẫn, nhớ tên và tiền sử của từng đứa cháu đến thăm, bệnh hen suyễn và đau dạ dày thời trước nhìn không thấy dấu vết.

Ngoài bác ra, người em duy nhất còn sống là cô út (cách nhau đến gần 20 tuổi), người thời trẻ thậm chí có lúc làm công việc bốc vác ở cảng Hải Phòng (để thấy sức khỏe thể chất của cô hồi đó thế nào), mà giờ đã nằm một chỗ nhiều năm rồi.

Bên nhà ngoại cũng tương tự, 8 cô chú bác, giờ chỉ còn mẹ tôi (93) và chị gái của mẹ (96). Mẹ tôi thời trẻ bị tai nạn hai lần, phải thực hiện kha khá việc phục hồi chức năng nên rất có ý thức tập luyện và vận động. Kết quả là khi bố tôi đã nằm một chỗ thì bà vẫn đi lại thoăn thoắt trong nhà (thậm chí còn bị nghi là mắc chứng tăng động tuổi già).

Bà bác 96 tuổi thì thời trẻ làm y tá nên cũng ý thức rất cao về sức khỏe. Mỗi lần tôi vào Sài Gòn công tác có gặp bà, thường hay "bị" khuyên là con phải ăn cái nọ cái kia. Lúc đó chưa có ý thức về chế độ dinh dưỡng, kiểu "ai chẳng ăn để sống" còn cảm thấy phiền vì những khuyên bảo như vậy. Giờ, đã thấm thía hơn rất nhiều cái điều tưởng như đơn giản "ăn để sống", thì chỉ mong sống đến tuổi như bác mà vẫn khỏe mạnh và minh mẫn được như thế.

Tôi chia sẻ thêm những câu chuyện này (dù chỉ là anecdotally thôi), nhưng để các bạn hiểu: lifestyle từ thời trẻ có thể tác động thế nào tới quá trình lão hóa sau này (và gen rõ ràng chỉ có vai trò một phần). Nếu bạn có ý thức xây dựng một chế độ ăn uống luyện tập cho riêng mình càng sớm, bạn sẽ càng có ưu thế trong quá trình healthy aging.

Mỗi khi tôi truyền đạt những kiến thức về FITNESS trong TẠP, tôi chỉ ước gì mình đã có kiến thức về mảng này khi chỉ mới 20-30 như phần lớn học viên của tôi bây giờ. Nếu vậy, tôi không chỉ giúp chính mình và còn giúp cả người thân, đặc biệt là những người cao tuổi trước khi quá muộn.

Các bạn đã học FITNESS đừng quên thông điệp cuối cùng: hãy để những kiến thức này lan tỏa. Together, we can make a difference.