VU - LEARNING JOURNEY - HISTORY PART 2

ÔI CÁI SỰ HỌC (Part 2)

Khi tìm đường sang Mỹ, phần dễ nhất trong quá trình chuẩn bị du học là kỳ thi tiếng. Do đi Mỹ nên tôi chọn thi TOEFL (tại thời điểm 2003 cũng popular hơn IELTS rất nhiều).

Nhân thể, tôi ôn lại chút lịch sử thi TOEFL hoành tráng của bản thân. Tôi thi tất cả 3 lần, 2 lần đầu là TOEFL PBT và lần cuối là TOEFL CBT.

Lần đầu tiên là institutional TOEFL do một tổ chức khuyến học kết hợp với sứ quán Mỹ tổ chức ở Việt Nam, mời cả một giáo sư từ Mỹ sang giám sát. Hồi đó (thời phần lớn học viên của tôi hiện tại còn chưa sinh ra), TOEFL còn là cái gì rất mới với cộng đồng học tiếng Anh và chúng dân cực kỳ ảo tưởng về sức mạnh của điểm thi này. Chỉ cần đạt 500 (trên tối đa 677) là bạn đã có thể đi Mỹ, chúng tôi tin vậy đấy.

Kỳ thi đó tôi đứng thứ 2 với 597 điểm (người đứng đầu là một giảng viên khoa Anh của Hanu với 600 điểm). Lúc đó tôi đã có bằng Hanu nhưng vẫn đang là sinh viên năm cuối Bách Khoa. Cả khoa Điện Tử Viễn Thông đồn ầm lên: thằng Vũ đi Mỹ đến nơi rồi. Mà hồi đó, đã nói đi Mỹ thì đinh ninh là chỉ có đi... Harvard ;)

Chờ đợi khắc khoải nhưng không thấy ai mời đi Mỹ, tôi đành... đi làm. Sau đó, để nhận học bổng sang Sing, tôi thi lại TOEFL PBT, kỳ thi chính thức, và được 623/677.

Giờ để đi Mỹ, tôi thi lại lần cuối, format đổi thành TOEFL CBT và đạt 283/300 (nếu chuyển đổi thì tương đương với 657/677 PBT hoặc 116/120 iBT hoặc 8.5/9.0 IELTS).

Mặc dù điểm TOEFL của tôi khá ấn tượng so với mặt bằng chung của người học tiếng Anh ở Việt Nam, nhưng cũng không hẳn là niềm tự hào (giờ tôi vẫn ngạc nhiên khi thấy nhiều học viên nhìn các thầy 8.5 IELTS với con mắt dành riêng cho siêu nhân). Ảo tưởng về sức mạnh của điểm thi này đã xóa từ lâu. Nó chỉ đơn giản là một kỳ thi về khả năng tiếng để chứng minh bạn có thể survive trong môi trường học thuật bên kia. Nó không thật sự nói lên điều gì đáng kể về khả năng sáng tạo, tư duy phân tích, phản biện, nghiên cứu v.v... của bạn hết. Nói thẳng ra: các thầy cô bản ngữ dạy IELTS có tiếng trên mạng chưa chắc đã vào nổi chương trình Master về ngôn ngữ của các trường top.

Nếu có đáng nhắc đến thì chắc chỉ là điểm viết. Bạn nào từng thi bất kỳ một kỳ thi tiếng chuẩn hóa nào chắc đều cảm thấy, khi tới một level nhất định, kỹ năng khó nhất để tăng band tiếp luôn là writing, phụ thuộc rất nhiều vào kiến thức tổng hợp và tư duy viết.

TOEFL CBT thời đó tính điểm viết tách biệt, gọi là TWE (Test of Written English) tính trên thang điểm 6. Để hình dung điểm 6.0 khó đạt thế nào, chỉ có 1% (percentile rank: 99%) số người dự thi TOEFL trên toàn thế giới đạt tối đa phần TWE; và cũng chỉ có 2% (percentile rank: 98%) đạt từ 5.5 trở lên (xem hình)

Sources: https://salehsalmanblog.files.wordpress.com/2016/03/toefl-sum-2010.pdf

mà tôi đăng ký học cao học về ngôn ngữ, điểm viết đương nhiên sẽ được các trường đặc biệt quan tâm.

Vì vậy, quyết tâm hừng hực dâng cao - mỗi ngày viết ÍT NHẤT một bài TWE - liên tục một tháng đến khi thi, với target ít nhất 5.0 điểm viết (ngang với top 8%).

Sau khi viết được 2 bài - tôi đã bắt đầu ngán cái format Intro-Body-Conclusion (I-B-C), Conclusion là paraphrasing của Intro, rồi mở đầu đoạn phải là topic sentence blah blah blah...

Mục tiêu được tinh tế điều chỉnh thành: mỗi ngày viết NHIỀU NHẤT một bài TWE.

Để có thêm động lực viết, tôi chỉ chọn những topic nào tạo cho tôi chút hứng thú và không gò mình vào cái format chuẩn nói trên. Thêm được dăm bài nữa, bài thì không có intro, bài thì conclusion chỉ độc một câu, có bài viết như một truyện ngắn - bắt đầu tưởng như chả liên quan gì đến chủ đề - đến dòng cuối cùng mới biết tác giả muốn chứng minh điều gì (nhưng vẫn chuẩn dòng tuyến tính - đọc đến đâu hiểu đến đấy). Có bài thậm chí còn bắt đầu với một câu lyrics trong bài American Life của Madonna (the dance version mà tôi tuần nào đi club cũng thấy bật) 🙂

Viết mà không có độc giả cũng chán, tôi tìm một forum chuyên về luyện TOEFL rồi post thử mấy bài mình viết lên để chờ được đánh giá và để sung sướng được người ta khen mình viết độc đáo 🙂

Được khen nhiều, rồi lại muốn thể hiện trình độ, sự nghiệp luyện thi TOEFL của tôi trong thời gian còn lại là... đi góp ý sửa bài viết cho các forum fellows khác, có khi một ngày sửa được mấy bài vì việc này khiến tôi hứng thú hơn hẳn so với việc tự ngồi viết (cũng là dấu hiệu cho thấy cái nghiệp giáo viên sau này sẽ hợp).

Tóm lại, chuyện luyện viết này có một happy ending là điểm TWE của tôi đạt tối đa 6/6 (đỡ mất mặt với cái đám trong forum, nhất là những đứa từng bị tôi góp ý chỉnh sửa) mà quá trình luyện thì rất hứng thú, sôi động, chứ ko phải kiểu nghiến răng để hoàn thành cho xong một bài.
PS. On a personal note: vụ tham gia forum trên là cơ duyên cho tôi gặp nguyên mẫu ngoài đời của nhân vật Nó trong truyện ngắn Ngày mai sẽ là một ngày mới - nếu bạn nào đã đọc chắc còn nhớ - vì 2 người chúng tôi là 2 người Việt duy nhất tham gia cái forum năm ấy.

Điểm TOEFL thừa đủ, nhưng muốn hy vọng có học bổng ở Mỹ thì điểm GRE cần phải tương đối. Với ai chưa biết thì GRE (cũng như MCAT hay LSAT) là một dạng aptitude test mà người muốn xin học cao học ở Mỹ (kể cả người Mỹ) đều phải kinh qua (version tương ứng dành cho cấp đại học là SAT). Đây là một kỳ thi rất khó và không cứ gì người nước ngoài, bọn Mỹ nhắc đến GRE là mặt xanh lét.

Dạo trước khi sang Sing, lúc còn bồng bột và cũng chưa thật sự hiểu mình muốn gì, tôi có hứng lên đi thi một kỳ thi tương tự dành cho MBA là GMAT. Thời đó Internet còn chưa phát triển, tài liệu học cho kỳ thi này ở Việt Nam gần như không có gì, giáo viên dạy/lớp luyện thi lại càng không. Tôi may mắn xin được một cuốn hướng dẫn chuẩn bị GMAT Official Guide của một anh Việt Kiều, nghiền ngẫm tầm 1 tháng, làm thử mấy cái đề mẫu trong đó, rồi vác mặt đi thi.

Kết quả được 730, vừa đủ để lọt vào top 1% tại thời điểm ấy. Chú thích: đây là ranking của hơn 20 năm trước. GMAT chắc cũng có grade inflation nên học sinh lớp THIỂU của tôi mấy năm gần đây để vào được top 1% phải đạt điểm 760.

Lý giải của bạn Bùi Nguyên Công (760 GMAT, giáo viên luyện GMAT)
về hiện tượng lạm phát điểm của kỳ thi này

Anyway, lũ đồng nghiệp ở cơ quan (đang ôm mộng học MBA ở Mỹ) xếp hàng mượn quyển sách kia đi photocopy để... lấy may. Nhưng bản thân khổ chủ thi xong rồi thì... vất đấy :) (đến giờ thật sự tôi vẫn không biết lúc đó tôi thi để làm cái gì!!!)

Nhưng lần này thi GRE, đã biết chính xác mình muốn gì và quyết tâm phải đạt điều mình muốn, tôi bế quan luyện công mấy tháng ròng, ngoài giờ làm ra, chỉ có học và học. Không chat, không email, không clubbing. Ngày thi sát ngay trước Noel và buổi thi kéo dài tổng cộng khoảng 4.5 giờ đồng hồ. Thi xong là mắt hoa hết cả lên, người rũ xuống như quả chanh bị vắt kiệt.

Nhưng đến lúc màn hình hiện ra điểm số thì không còn tin vào mắt mình nữa. Phần Quantity: tối đa 800 trên 800, phần Verbal: 770 trên 800. Điểm này có quyền tự hào bởi vì 99% người dự thi GRE trên toàn thế giới tại thời điểm đó (kể cả người ngôn ngữ mẹ đẻ là tiếng Anh và ở trình độ giáo dục cao học) đạt Verbal dưới 730.

Như vậy điểm này giúp tôi đạt cú hat trick (cùng với GMAT & TWE) 3 lần vào top 1% worldwide về một cái gì đó 🙂 (Do I look proud enuff?)

Ra khỏi nơi thi mà như đi trong sương mù, nhìn phía trước tưởng như cõi cực lạc, gặp ai cũng muốn ôm để chia sẻ niềm sung sướng. Về đến nhà rồi mới thấy lạnh xương sống vì... nhỡ đâu mình quáng gà, nhìn nhầm điểm số.

Mặc dù điểm số thời đại học khá ệ (Bách Khoa tốt nghiệp Khá, Hanu tốt nghiệp Trung Bình, lý do tại sao - xin mời đọc part 1), nhờ thành tích lúc đi làm + strong LORs + các loại điểm thi cao + background chuyên nghiệp về IT ở cả mảng networking lẫn software engineering (những kỹ năng mà bất kỳ khoa nào, trường nào bên kia đều cần), tôi xin được học bổng toàn phần cho khóa Thạc Sĩ về Applied Linguistics, một chuyên ngành vốn khan hiếm fund. Thời gian học Master tôi đã chia sẻ thêm ở note Texas xa rồi, Texas ơi & Cô ơi em nhớ cô (part 1).

Học Thạc sĩ mới chỉ là bước trung chuyển. Đích đến của tôi là PhD. Để có thể xin học bổng PhD, tôi cố gắng dữ dội ở mọi phương diện. Kết quả 12 môn, 7 môn A+ và 5 môn A, GPA: 4.0. Phần thesis (kiểm tra tính khả thi của phần mềm quản lý từ vựng PVO mà các bạn học trong lớp TẠP) được giáo hướng dẫn đề cử giải Graduate Achievement Award. I didn’t win :( (Do I look bitter enuff?)

Lên PhD thì thụt lùi một chút (một phần do school policy ko có điểm A+, một phần cố nữa cũng làm đệch gì, tôi đã quyết học xong chắc chắn sẽ không tiếp tục con đường nghiên cứu và trở thành giáo sư), 13 môn, 11 môn A và 2 môn A-, GPA: 3.949.

Môn A- đầu tiên là xứng đáng do ngu, chưa học Syntax mà đã đăng ký Advanced Syntax (chỉ vì nó được offered trước), kết quả suốt cả kỳ cứ mơ mơ màng màng.

Môn A- thứ 2 thì do bất cẩn. Tất cả các assignment trong kỳ đều A, bài thi cuối kỳ làm tốt, cũng ăn chắc A nên lập tức kiện ngược Giáo. Giáo bảo: tao yêu cầu bài cuối kỳ phải có Abstract ở đầu, mày quên thì A- là đúng rồi (đời thủa nhà ai bài thi cuối kỳ cũng phải có Abstract ko????). Giờ vẫn hận môn này (nhưng đã tha thứ cho Giáo!).